Probiyotikler ve Prebiyotiklerin Cilt Sağlığına Etkileri

Son zamanlarda adını sık sık duymaya başladığımız probiyotikler ve prebiyotikler, çok güncel bir araştırma konusu. Peki pek çok konuda faydalı oldukları belirlenen bu probiyotik ve prebiyotiklerin cilt sağlığına etkileri nelerdir, nelere faydalılar, cilde ne gibi faydaları var ve cilt bakımında nasıl kullanılabilirler?

Probiyotikler, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına göre, yeterli miktarda uygulandıklarında konakçıya sağlık açısından fayda sağlayan canlı mikroorganizmalardır. Özellikle bağırsak düzenleyici etkisiyle bilinseler de, birçok farklı alanda da etkileri gözlemlenmekte. Örnek olarak probiyotiklerin cilde uygulanması gittikçe popülerleşen alanlardan biri olduğunu söylemek mümkün.

Yapılan bazı çalışmalarda, probiyotiklerin cilt pH'ını dengelemeye, UV ışığının neden olduğu güneş hasarının etkilerini azaltmaya, cildin nem bariyerini iyileştirmeye yardımcı olabileceği, ayrıca probiyotiklerin cilt kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabileceğinden de bahsedilmiştir. Aynı zamanda probiyotik bakteri tedavisinin, çeşitli cilt durumlarını önleme ve tedavi etme konusunda büyük bir potansiyele sahip olabileceği söylenmiş, ve araştırma çalışmaları, bozulmuş bağırsak mikrobiyomu ile enflamatuvar cilt hastalıkları arasında bir bağlantı kurmuştur.

Deodorantlar, kremler, balsamlar, serumlar, temizleyiciler, jeller, maskeler, fondötenler, kalıp sabunlar gibi hemen hemen her cilt ürünü probiyotik içerebilir.

İnsanların cilt ürünlerinde bulabilecekleri bazı yaygın probiyotik türleri; Lactococcus, Bifido, Streptococcus thermophilus, Saccharomyces, Lactobacillus, Leuconostoc olarak söylenebilir.

Bu türler arasından Bifidobacterium Coagulans MTCC 5856 tarafından üretilen Laktosporin, hücre dışı bir metabolittir. Daha önce anti-mikrobiyal aktiviteye sahip olduğu bildirilmiştir ve ayrıca ürünün kozmetik içerik olarak güvenli olduğu tespit edilmiş ve tescil edilmiştir. Bu metabolit, cilt için çok önemli olan anti-kollajenaz aktivite, anti-elastaz, anti-hyalüronidaz aktivitelerine sahiptir ve UV koruma etkisine sahiptir.

Prebiyotikler ise, gastrointestinal mikroflorada hem bileşimde hem de aktivitede spesifik değişikliklere izin veren, konakçının refahı ve sağlığı üzerinde faydalar sağlayan, seçici olarak fermente edilmiş bir bileşen. Kısaca söylemek gerekirse, probiyotik bakterilerini beslerler.

Topikal olarak (cilde) uygulanan prebiyotikler, cilt üzerinde takviye veya gıda olarak ağızdan tüketilenlerden farklı etkilere sahiptir. Bal ve yulaf prebiyotiklere örnek verilebilir. Cilde prebiyotik uygulamak, probiyotiklerin çoğalmasını teşvik eder. Cildin ilk savunma hattı olan yüzeyini sağlıklı, dengeli ve daha genç bir görünümde tutmalarına izin verir. Kızarıklığın nedenlerini dengeler , kuruluk ve yüzey zayıflığının sebeplerini giderir, cilldinizin yaşlanmasını engeller ve aynı zamanda dengeli bir mikrobiyota (iyi bakteri) oluşturur.

Bu sebeple bağırsak sağlığınız için günlük tüketiminizde kullandığınız probiyotik ve prebiyotikleri, cilt bakımınız için yüzünüze uygulamayı da düşünebilirsiniz. Tabi ki her cilt tipi farklı, buna karşın bazı yan etkiler gelişebilir, bu sebeple iyi araştırıp kullanmanızı ve ona göre uygulamanızı öneririm.

Güncel piyasadaki ürün sayısı artmakta ve günümüzde çok popüler markaların probiyotikli ürünleri markaların pazarlarında yer almaya başladı. Bu ürünleri doktorunuza ve eczacınıza danışarak öğrenebilir ve size uygun olan ürünlere karar verebilirsiniz! Sağlığınız için doktorunuza ve eczacınıza danışınız!

Kullandığım kaynakçalara da buradan ulaşabilirsiniz:

Jung, Y. O., Jeong, H., Cho, Y., Lee, E. O., Jang, H. W., Kim, J., ... & Lim, K. M. (2019). Lysates of a probiotic, Lactobacillus rhamnosus, can improve skin barrier function in a reconstructed human epidermis model. International journal of molecular sciences, 20(17), 4289.

Majeed, M., Majeed, S., Nagabhushanam, K., Lawrence, L., Arumugam, S., & Mundkur, L. (2020). Skin protective activity of lactosporin-the extracellular metabolite from bacillus coagulans mtcc 5856. Cosmetics, 7(4), 76.

Liu, C., Tseng, Y. P., Chan, L. P., & Liang, C. H. (2022). The potential of Streptococcus thermophiles (TCI633) in the anti‐aging. Journal of Cosmetic Dermatology, 21(6), 2635-2647.] https://www.healthline.com/health/probiotics-skin-care

   https://www.medicalnewstoday.com/articles/does-probiotic-skin-care-work-products-uses-and-more#:~:text=Probiotic%20skin%20care%20involves%20using,the%20symptoms%20of%20skin%20conditions